De druk om op 1 januari alweer een beter mens te moeten worden

Elk jaar opnieuw wordt er collectief van mij verwacht een actieplan te bedenken om ‘een betere versie van mezelf’ te worden. Een ideaal moment, want ik voel me perfect in mijn vel… Not! Ik heb net twee weken ongezond gegeten, een vitamine D-tekort opgebouwd door het gebrek aan zonlicht en braaf ‘ja’ gezegd op alle (domme, slecht georganiseerde, bedrukkende en onbeleefde) vragen en voorstellen van familie en vrienden, om de lieve vrede te bewaren.

Dus neen, ik heb geen zin om mezelf onder druk te zetten om meer te sporten (“Want na je 40 wordt het moeilijker, hoor”), of om een app te downloaden die het “zoveel gemakkelijker maakt om je tijd beter te managen.”

Wat ik dit jaar wél wil, is mezelf wat meer met rust laten. Af en toe niets doen. Minder het gevoel hebben dat ik moet gaan waar ik verwacht word.

Een moedig voornemen, toch? Alleen… hoe zeg je dat tegen anderen? Ik betwijfel dat “Om minder naar jouw gezaag te moeten luisteren” een antwoord is dat met knuffels of applaus zal ontvangen worden.

En toch bleef die vraag hangen: ‘Wat als ik mijn verplichte goede voornemen kon ombuigen tot iets dat écht goed voor mij zou zijn?’ Iets dat niet harder, maar zachter is? Iets als: assertiever worden, en iets vaker voor mezelf kiezen.
Die vraag kwam ongeveer een jaar geleden binnen. Ik had in mijn 38 levensjaren heel wat soft skills ontwikkeld. Ik ben flexibel, behulpzaam en kan goed luisteren. Ik lees tussen de regels door en pik feilloos op wat anderen nodig hebben.

Assertief zijn hoorde daar niet bij. “Neen” zeggen voelt als de Mount Everest beklimmen. Het gevolg? Te veel hooi op mijn vork, dubbele agenda’s en last-minute excuses om af te bellen. Met stresspieken om U tegen te zeggen. Leuk is anders.

Dus besloot ik het anders aan te pakken. Niet door harder te worden, maar door te onderzoeken hoe ik duidelijker eerlijk kon zijn zonder de verbinding met de ander te verliezen. Hoe ik kon zeggen wat ik echt wilde zonder het gevoel te hebben dat ik tegen de ander inging.

Een jaar later kijk ik terug en kan ik eerlijk zeggen: dit heeft mij veel opgeleverd. Ik ben bewuster en vooral rustiger geworden.

Ik deel graag de inzichten die voor mij het verschil maakten, want sharing is caring😊.

De eerste eyeopener kwam — hoe kan het ook anders — via Instagram 😅. De boodschap was verrassend simpel:

‘In plaats van je te focussen op wat je weigert, kijk eens waar je ja tegen zegt.’

Neen zeggen voelt vaak als afwijzen. En als verbinding belangrijk voor je is, voelt dat soms onveilig. Alsof je de relatie op het spel zet. Terwijl net het omgekeerde vaak waar is.

Neen zeggen tegen een avondje uit, is ja zeggen tegen rust.

Neen zeggen tegen twee kerstdiners op één dag, is ja zeggen tegen gemoedsrust en echte aandacht.

Sindsdien kijk ik anders naar kiezen. Niet meer als verliezen, maar als bewust ruimte maken voor wat ik nodig heb. Alleen al die vraag stellen — waar zeg ik eigenlijk ja tegen? — opent de deur naar iets wat ik lang genegeerd had: mijn eigen behoeften.

Dat luisteren naar anderen mij goed afging, wist ik al. Dat luisteren naar mezelf een ander verhaal was, ontdekte ik bij Imboorling. Mijn innerlijke giraf bleek eerder een giraffentapijt waar anderen overheen konden lopen (not getting the joke? Time to follow us on Instagram 😉). De behoeften van anderen kwamen automatisch op de eerste plaats. Die van mezelf… verdwenen ergens in een hoekje.

Maar hoe herken je je eigen behoeften als je dat nooit echt geleerd hebt? Simpel: door er woorden aan te geven! Niet vanzelfsprekend. De lijst
van behoeftes die op onze website staat helpt me daarbij enorm.

De lijst staat intussen standaard in mijn gsm. Tip voor een collectief voornemen binnen het team of in de familie: print de lijst en hang ze op je frigo 😉! Zodra ik het gevoel heb dat er vanbinnen iets wringt, kijk ik naar de lijst met behoeften. Altijd zijn er woorden die oplichten: rust, gezelligheid, respect… soms ook duidelijkheid of gehoord worden. En op het moment dat ik ze herken, kan ik ze ook erkennen.

Weten wat je nodig hebt, is één ding. Het uitspreken iets helemaal anders. Zeker als je niemand wil kwetsen.

Wat ik geleerd heb: je hoeft het niet mooier te maken dan het is. Geen uitleg, geen omwegen. Gewoon je behoefte oprecht en eerlijk benoemen vanuit de intentie om door de ander begrepen te worden.

“Nee, ik kan vanavond niet komen, ik heb behoefte aan stilte.”

“Nee, ik kan dit project niet opnemen, ik wil kwaliteit blijven leveren in wat ik al doe.”

“Nee, ik geef die training liever niet. Ik heb meer tijd nodig om ze onder de knie te krijgen.”

Het is een eenvoudige structuur:

Nee + ik heb behoefte aan…

Verbijsterend eenvoudig eigenlijk, niet?

En net daarin zit de kracht. Je spreekt vanuit jezelf, zonder verwijt. De kans verkleint erdoor aanzienlijk dat de ander er zich door aangevallen voelt of het persoonlijk neemt.

En ook, behoeften zijn universeel. Iedereen herkent ze. Wie heeft nog nooit nood gehad aan bevestiging, collegialiteit of eerlijkheid? Dat maakt het voor de ander makkelijker om empathie te voelen — zelfs als je antwoord ‘neen’ is. Hoe je op een niet connecterende manier opkomt voor jezelf, leer je tijdens onze training Verbindend communiceren.

Misschien is dit wel mijn meest verbindende voornemen tot nu toe: mijn behoeften serieus nemen zonder de ander los te laten. Minder pleasen, meer kiezen voor wat er echt toe doet. Minder verantwoorden, meer benoemen. Niet harder worden, maar duidelijker.

En ja, dat blijft oefenen. Soms lukt het beter dan andere keren. Maar elke keer dat ik mijn behoefte durf uit te spreken, voelt het een beetje lichter. Alsof verbinden niet betekent dat ik mezelf moet wegcijferen — maar net dat ik aanwezig mag zijn.

Want verbinden begint - zo blijkt - niet bij de ander… maar bij mezelf. Misschien is ook voor jou de tijd rijp om ‘ja’ te zeggen tegen wat je echt nodig hebt.